Үндсэн хөрөнгө модуль

1. Модулийн зорилго ба хамрах хүрээ

NEXT ERP-ийн Үндсэн хөрөнгө модуль нь аж ахуйн нэгж, байгууллагын үндсэн хөрөнгийн дэлгэрэнгүй бүртгэлийг хөтлөхөд ашиглагдана. Модуль нь НББОУС, СТОУС-ын дагуу элэгдэл хорогдлыг бүртгэх, мөн хөрөнгөтэй холбоотой тайлант үеийн гүйлгээг хийж санхүүгийн тайланд толилуулахад дэмжлэг үзүүлнэ.

Модуль юу дэмждэг вэ?

Үндсэн хөрөнгийн дэлгэрэнгүй бүртгэл, код болон тоо ширхэгийн хяналт.

Орлого, зарлага, актлах, хөдөлгөөн, дахин үнэлгээ, капитал засварын гүйлгээ.

НББОУС-д заасан эх сурвалжийн дөрвөн элэгдлийн арга болон сонгосон хугацаанд элэгдэл байгуулах ажиллагаа.

Үндсэн хөрөнгийн тоо ширхэг, дансны үнийн хөдөлгөөнийг тайлангаар нягтлах.

2. Ажиллах ерөнхий дараалал

Эх сурвалжид үндсэн хөрөнгийн модуль дээр дараах урсгалаар ажиллахыг тодорхойлсон.

Алхам	Ажиллагаа	Үр дүн
1	Эхний үлдэгдэл	Хөрөнгийн эхний бүртгэл, суурь мэдээллээ бэлэн болгоно. (Эхний үлдэгдлийн гарын авлагыг эндээс харна уу - Эхний үлдэгдэл)
2	Ажил гүйлгээ бүртгэх	Орлого, зарлага, хөдөлгөөн, дахин үнэлгээ, капитал засварыг бүртгэнэ.
3	Хөрөнгө элэгдүүлэх	Тайлант хугацааны элэгдлийг байгуулж, элэгдлийн зардал болон хуримтлагдсан элэгдлийг бүртгэнэ.
4	Тайлан	Тоо ширхэг, дансны үнийн хөдөлгөөн болон дэлгэрэнгүй мэдээллийг хянана.

Уялдааны гол санаа

Гүйлгээг бүртгэсний дараа элэгдэл болон тайлангийн үр дүнг нягтална. Тайлант үеийн элэгдэл нь санхүүгийн тайлангийн өмнө заавал хийх гүйлгээ.

3. Цэсийн бүтэц ба уялдаа

Үндсэн хөрөнгө модуль нь дараах найман үндсэн цэстэй. Цэсүүдийг хөрөнгийн бүртгэл, гүйлгээ, тайлант үеийн боловсруулалт болон хяналтын урсгалаар ойлговол хэрэглэхэд хялбар.

Цэс	Үндсэн зориулалт	Дараагийн уялдаа
Хөрөнгө	Бүртгэлтэй үндсэн хөрөнгийн дэлгэрэнгүй жагсаалт, мэдээлэл болон код/картын хяналт.	Жагсаалт, төлөв, тоо ширхэг, дэлгэрэнгүй мэдээллийг нягтална.
Орлого	Шинээр авсан хөрөнгийг бүртгэх, кодлох, код хэвлэх.	Бүртгэгдсэн хөрөнгө Хөрөнгө цэст харагдана.
Хөрөнгө журнал	Зарлага болон актлах гүйлгээг хийх.	Хөрөнгийг данснаас хасах ажиллагааг хянаж, тайланд нөлөөг нь нягтална.
Хөдөлгөөн	Эзэмшигч, эд хариуцагч эсвэл салбар хооронд шилжүүлэх.	Дансны үнэ, хуримтлагдсан элэгдлийн шилжилтийг нягтална.
Үнэлгээ	Зах зээлийн одоогийн үнэ цэнд тулгуурлан өсгөх/дахин үнэлэх.	Ашиглах хугацаа өөрчлөгдөхгүй гэдгийг ялгаж хянана.
Засвар	Капиталжуулах засварын гүйлгээ.	Үнэ цэнэ болон ашиглалтын хугацааны өөрчлөлтийг нягтална.
Элэгдэл байгуулах	Тайлант үеийн элэгдэл байгуулах.	Элэгдлийн зардал, хуримтлагдсан элэгдэлд нөлөөлнө.
Тайлан	Тооллого, дансны үнийн хөдөлгөөн болон дэлгэрэнгүй мэдээлэл авах.	Бүх бүртгэл, гүйлгээний үр дүнг хянана.

4. Хөрөнгийн бүртгэл, орлого ба журнал

Хөрөнгө

Хөрөнгө цэс нь байгууллагын бүх бүртгэлтэй үндсэн хөрөнгийн дэлгэрэнгүй жагсаалтыг агуулна. Нэг хөрөнгийн код дээр олон тоо ширхэгээр бүртгэж болох бөгөөд тоо ширхэгийг салган шилжүүлэх, зарлагадах, актлах гүйлгээг хийх боломжтой. Жагсаалтыг ангилал болон төлвөөр шүүх, тухайн хөрөнгийн зургийг солих, төлвийг өөрчлөх хэрэглээтэй.

Орлого

Орлого цэсээр шинээр авсан хөрөнгийг бүртгэж, кодолж, хөрөнгийн кодыг хэвлэнэ. Орлого нь “Дотоодоос бэлтгэн авах” болон “Импортоор бэлтгэн авах” гэсэн хоёр төрөлтэй. Импортын орлогыг гүйлгээний толгой мэдээлэлд валют болон импортоор бэлтгэн авахтай холбоотой зардлын дүнг оруулж ялгана.

Хөрөнгө журнал

Хөрөнгө журнал нь зарлага болон актлах үндсэн гүйлгээнд ашиглагдана. Зарлага нь ашиглалтын хугацаа дуусахаас өмнө үлдэгдэл дансны үнээр шууд зардалд бүртгэн данснаас хасахад; актлах нь ашиглалтын жил дууссан хөрөнгийг акталж данснаас хасахад хэрэглэгдэнэ.

Анхаарах

Зарлага болон актлах нь ижил биш. Гүйлгээ хийхээс өмнө хөрөнгийн ашиглалтын хугацаа болон зорилгоо нягталж, тохирох журналыг сонго.

5. Шилжүүлэг, үнэлгээ ба капитал засвар

Хөдөлгөөн

Хөдөлгөөн цэсээр хөрөнгийг нэг эзэмшигч, эд хариуцагчаас нөгөөд, эсвэл нэг салбараас нөгөөд шилжүүлнэ. Шилжүүлгийн үед хөрөнгийн дансны үнэ болон хуримтлагдсан элэгдэл шилжин очиж буй талын харгалзах дансанд шилжин сууна.

Үнэлгээ

Үнэлгээ цонхоор хөрөнгийн дансны үнийг зах зээлийн одоогийн үнэ цэнд тулгуурлан өсгөх буюу дахин үнэлэх боломжтой. Эх сурвалжид дахин үнэлгээ хийснээр үндсэн хөрөнгийн ашиглах хугацаанд өөрчлөлт орохгүй гэж заасан.

Засвар

Засвар нь үндсэн хөрөнгийн капиталжуулах гүйлгээ юм. Капитал засвар нь хөрөнгийн үнэ цэнийг өсгөж, ашиглалтын хугацааг нэмэгдүүлэн, элэгдлийн хязгаарыг уртасгадаг.

Нөхцөл	Шалгах гол зүйл
Хөрөнгө шилжүүлэх	Дансны үнэ болон хуримтлагдсан элэгдэл хүлээн авагч талын харгалзах дансанд шилжсэн эсэх.
Дахин үнэлэх	Дансны үнэ өөрчлөгдөх боловч ашиглах хугацаа өөрчлөгдөхгүй гэсэн зарчмыг нягтлах.
Капитал засвар	Үнэ цэнэ, ашиглалтын хугацаа болон элэгдлийн хязгаарт гарах нөлөөг нягтлах.

6. Элэгдэл байгуулах ба тайлан

Тайлант үе бүрийн төгсгөлд элэгдэл байгуулснаар тухайн үеийн элэгдэл хуримтлагдсан элэгдлийн дансанд сууж, элэгдлийн зардлаар бүртгэгдэнэ. Энэ нь санхүүгийн тайлангийн өмнө заавал хийх гүйлгээ юм.

Элэгдлийн аргууд

Шулуун шугамын арга

Үйл ажиллагааны арга

Жилүүдийн нийлбэрийн арга

Үлдэгдлийг бууруулах арга

Элэгдлийг 1 өдрөөс 1 жил хүртэлх гэх мэт сонгосон нийт хугацаанд бодох боломжтой.

Тайлан

Тайлан цэсээс үндсэн хөрөнгөтэй холбогдон бүртгэгдсэн бүх ажил, гүйлгээний үр дүнгээр хөрөнгийн тоо ширхэг болон дансны үнийн хөдөлгөөний дэлгэрэнгүй мэдээлэл авна.

Тайлан	Хэрэглэх зорилго
Хөрөнгийн товчоо	Үндсэн хөрөнгийн товч хяналт.
Хөрөнгийн дэлгэрэнгүй	Хөрөнгийн дэлгэрэнгүй мэдээлэл.
Хөрөнгийн үлдэгдэл	Үлдэгдэлтэй холбоотой хяналт.
Хөрөнгийн карт	Хөрөнгийн картын мэдээлэл.

7. Баталгаажуулах жагсаалт

□ Эхний үлдэгдэл болон суурь хөрөнгийн бүртгэлээ нягталсан.

□ Орлого, зарлага, актлах, хөдөлгөөн, үнэлгээ, засварын гүйлгээг зорилгоор нь ялгасан.

□ Шилжүүлгийн дараах дансны үнэ болон хуримтлагдсан элэгдлийг хянасан.

□ Элэгдлийн арга болон бодох хугацааг нягталсан.

□ Санхүүгийн тайлангийн өмнө тайлант үеийн элэгдлийг байгуулсан.

□ Тайлангаар тоо ширхэг, дансны үнийн хөдөлгөөнийг нягталсан.

Дүгнэлт

Үндсэн хөрөнгө модуль нь эхний үлдэгдэл, ажил гүйлгээ, элэгдэл, тайлангийн дарааллаар ажиллана. Цэс бүрийн үүргийг зөв ялгаж, гүйлгээ бүрийн дараа хөрөнгийн дансны үнэ, хуримтлагдсан элэгдэл болон тайлангийн үр дүнг уялдуулан хянах нь чухал.