Борлуулалт 

1. Зориулалт

“Борлуулалт” цэс нь харилцагч руу бараа, үйлчилгээ борлуулах баримтыг бүртгэхэд ашиглагдана. Жагсаалт хэсгээс хугацааны хооронд мэдээлэл гаргаж, огноо, харилцагч, салбар, төлөв зэрэг нөхцөлөөр шүүлт хийх боломжтой. Жагсаалтын төлөвийг “Борлуулалт хийсэн” болон “Борлуулалт хийж байна” гэсэн 2 сонголтоос сонгоно. 

  1. Борлуулалт цэс рүү орно. 
  2. Хугацааны хооронд тайлангийн мэдээллээ гаргана. 
  3. Шаардлагатай бол огноо, харилцагч, салбар, төлөвөөр шүүнэ. 
  4. Жагсаалтын мөрөөс тухайн борлуулалтын баримтыг сонгон дэлгэрэнгүйг шалгана. 
Зураг 1. Борлуулалтын жагсаалт ба шүүлтийн хэсэг 

Төлөвийн утга:  “Борлуулалт хийж байна” нь ажиллаж буй баримт, “Борлуулалт хийсэн” нь борлуулалт дууссан төлөвийг илэрхийлнэ. 

2. Шинээр борлуулалт үүсгэх 

Шинэ борлуулалт үүсгэхэд эхлээд салбар болон харилцагчийг сонгоно. Үүний дараа борлуулах барааны мэдээллийг доор заасан дараах аргуудаар татаж болно. 

Арга 

Зориулалт 

Бараанаас сонгох 

Барааны жагсаалтаас сонгон борлуулалтын мөр үүсгэнэ. 

Өмнө авсан бараанаас сонгох

Тухайн харилцагчийн өмнө авсан барааны жагсаалтаас сонгоно. 

Excel-ээс татах 

Excel форматыг бөглөж барааны жагсаалтыг үүсгэнэ. 

Захиалга/саналаас татах 

Тухайн харилцагчийн борлуулалтын захиалга, нэхэмжлэх, үнийн саналаас барааны жагсаалт оруулна. 

ПОС-ын борлуулалтаас татах

Сонгосон хугацааны ПОС борлуулалтыг барааны жагсаалт болгон оруулна. 

  1. “Шинэ” борлуулалт үүсгэнэ. 
  2. Салбараа сонгоно. 
  3. Харилцагчаа сонгоно. 
  4. Барааны мэдээлэл татах тохирох аргаа сонгоно. 
  5. Оруулж ирсэн барааны мөрүүдийг шалгаж, шаардлагатай мэдээллийг гүйцээнэ. 
Зураг 2. Шинэ борлуулалтын баримт болон бараа сонгох хэсэг 

3. Барааны жагсаалт ба тооцоолол 

Барааны жагсаалт хэсэгт сонгогдсон бараа тус бүрийн борлуулалтын мэдээллийг шалгана. Хэрэглэгч дараах үндсэн үзүүлэлтүүдийг анхааран оруулах шаардлагатай. 

Талбар 

Тайлбар 

Үлдэгдэл 

Жагсаалтад бараа нэмэх үеийн үлдэгдэл. 

Тоо 

Борлуулах тоо хэмжээ. 

Харилцагч хөнгөлөлт эдлэх бол бараа тус бүрийн хөнгөлөлтийн хувь. 

НӨАТ эсэх 

Байгууллагын тохиргооноос анхдагчаар гарч ирнэ; НӨАТ-гүй үед сонголтыг болиулж болно. 

НХАТ эсэх 

Тухайн бараа НХАТ төлөх бол сонгоно. 

3.1 Тоон тооцооллын жишээ 

Доорх нь гарын авлагын ойлголтыг хялбарчлах зорилготой жишээ тооцоо юм. Бодит татварын дүн, үнэ болон тохиргоо нь тухайн байгууллагын системийн тохиргооноос хамаарна. 

Бараа 

Тоо 

Нэгж үнэ 

Үндсэн дүн 

Хөнгөлөлт 

Төлөх дүн 

Бараа A 

10 

5,000 ₮ 

50,000 ₮ 

10% = 5,000 ₮ 

45,000 ₮ 

Бараа B 

8,000 ₮ 

40,000 ₮ 

0 ₮ 

40,000 ₮ 

НИЙТ 

90,000 ₮ 

5,000 ₮ 

85,000 ₮ 

 Тооцооллын логик:  Үндсэн дүн = Тоо × Нэгж үнэ. Хөнгөлөлттэй жишээнд төлөх дүн = Үндсэн дүн − Хөнгөлөлтийн дүн. НӨАТ/НХАТ-ын бодит тооцооллыг системийн тохиргоотой тулгаж шалгана.

4. ПОС-ын борлуулалт татах 

ПОС програмын борлуулалтын бичилтийг Борлуулалт болгон оруулах, барааны үлдэгдэлтэй холбон ажиллуулах боломжийг доор тайлбарлав. Шинэ борлуулалт үүсгэсний дараа “Бараанаас сонгох” хэсгээс ПОС-ын борлуулалт татах сонголтыг ашиглана. 

  1. Шинэ борлуулалт үүсгэнэ. 
  2. “Бараанаас сонгох” хэсгээс ПОС-ын борлуулалт татах сонголтыг нээнэ. 
  3. Гарч ирсэн цонхонд хугацааны хооронд хайлт хийнэ. 
  4. Татах борлуулалтуудаа сонгоно. 
  5. Сонгосон хугацааны борлуулалт бараа бараагаар нэгтгэгдэн борлуулалтын жагсаалт хэсэгт орж ирснийг шалгана. 
Зураг 3. ПОС-ын борлуулалтыг барааны жагсаалт руу татсан байдал 
Зураг 4. ПОС-ын борлуулалт татах хугацааны сонголтын цонх 
Зураг 5. Сонгосон хугацааны ПОС борлуулалтыг бараагаар нэгтгэн оруулсан байдал 
Анхаарах
Тухайн өдрийн ПОС борлуулалт өмнө нь татагдсан бол дахин татагдахгүй бөгөөд ПОС-ын борлуулалт татах цонхонд харагдахгүй.
  • ПОС-ын борлуулалт татсаны дараа тухайн хугацаанд шинэ борлуулалт нэмэгдсэн бол зөвхөн шинээр нэмэгдсэн борлуулалт татах цонхонд харагдана. 
  • Өмнө татсан ПОС борлуулалтыг татах цонхонд дахин харах шаардлагатай үед өмнөх Борлуулалт руу татсанаа цуцлах улмаар устгах шаардлагатай. 

5. Журнал холбох

Журнал холбохын өмнө борлуулалтын баримтыг бүрэн шалгаж, төлөвийг “Борлуулалт хийсэн” болгоно. Үүний дараа журнал холбох үйлдлийг хийж хадгална. 

  1. Барааны жагсаалт, тоо, хөнгөлөлт, НӨАТ/НХАТ-ын сонголтыг шалгана. 
  2. Төлөвийг “Борлуулалт хийсэн” болгоно. 
  3. “Журнал холбох” хэсгийг ажиллуулна. 
  4. Үүссэн гүйлгээг хадгалахаас өмнө нягтлан шалгана. 
  5. Шалгалт зөв бол хадгална. 

Засвар хийх шаардлагатай үед:  Нэмэлт хэсгээс “Цуцлах” товчийг дарж баримтыг “Борлуулалт хийж байна” төлөвт оруулсны дараа өөрчлөх эсхүл устгах боломжтой. 

6. Хэвлэх 

Хэвлэх хэсгийг ашиглан борлуулалтын баримтыг хэвлэнэ. Системээс НӨАТУС -ийн QR кодгүй баримт гарах бөгөөд хэрэглэгч E-Баримттай холбох шаардлагатай бол манай тусламж дэмжлэгийн албатай холбогдон E-Баримтыг холбох шаардлагатай. 

Зураг 6. Борлуулалтын баримт хэвлэх жишээ 

7. Борлуулалт үүсгэж журнал холбох 

Жишээ: “А харилцагч”-д 2 төрлийн бараа борлуулах бөгөөд нэг бараанд 10% хөнгөлөлт өгнө гэж үзье. Энэ жишээ нь ажиллагааны дарааллыг ойлгуулах зорилготой. 

Алхам 

Үйлдэл 

Жишээ 

Шинэ борлуулалт үүсгэх 

Салбар: Төв оффис; Харилцагч: А харилцагч 

Бараа сонгох 

Бараа A – 10 ш; Бараа B – 5 ш 

Хөнгөлөлт оруулах 

Бараа A – 10%; Бараа B – 0% 

Тооцоог шалгах 

Үндсэн дүн 90,000 ₮; хөнгөлөлт 5,000 ₮; төлөх дүн 85,000 ₮ 

Төлөв өөрчлөх 

“Борлуулалт хийсэн” 

Журнал холбох 

Гүйлгээг шалгаад журнал холбож хадгалах 

Хэвлэх 

Шаардлагатай баримтыг хэвлэх 

8. Анхаарах зүйлс 

  • Борлуулалт үүсгэхдээ салбар болон харилцагчийн сонголтыг эхэлж зөв хийсэн эсэхийг шалгана. 
  • Барааны жагсаалтад үлдэгдэл, тоо, хөнгөлөлтийн хувь, НӨАТ болон НХАТ-ын сонголтыг мөр тус бүрээр нягтална. 
  • ПОС-ын борлуулалтыг нэг хугацаагаар давхар татахгүй байх логиктой тул өмнө татагдсан эсэхийг анхаарна. 
  • ПОС таталтын дараа нэмэгдсэн шинэ борлуулалт тусдаа харагдаж болох тул сонгосон хугацаа болон татагдсан мэдээллийг тулгана. 
  • Журнал холбохоос өмнө баримтын гүйлгээг нягтлан шалгана. 
  • Засвар/устгал хийх шаардлагатай бол төлөвийн дарааллыг баримталж “Цуцлах” үйлдлээр “Борлуулалт хийж байна” төлөвт буцаана. 
  • eBarimt хэвлэх боломж нь холболтын тохиргооноос хамаарна. 
Анхаарах
Борлуулалтын баримтыг журналтай холбохоос өмнө тоо хэмжээ, үнэ/хөнгөлөлт, татварын сонголт болон гүйлгээг бүрэн шалгах нь дараагийн засварын эрсдэлийг бууруулна.

9. Баталгаажуулах жагсаалт 

№ 

Шалгах зүйл 

Тэмдэглэх 

Зөв салбар сонгосон эсэх 

☐ 

Зөв харилцагч сонгосон эсэх 

☐ 

Барааны жагсаалт зөв бүрдсэн эсэх 

☐ 

Тоо хэмжээ ба үлдэгдлийг шалгасан эсэх 

☐ 

Хөнгөлөлтийн % зөв эсэх 

☐ 

НӨАТ/НХАТ сонголтыг шалгасан эсэх 

☐ 

ПОС таталт давхардаагүй эсэх (хамаарах бол) 

☐ 

Төлөвийг “Борлуулалт хийсэн” болгосон эсэх 

☐ 

Журналын гүйлгээг шалгасан эсэх 

☐ 

10 

Журнал холбож хадгалсан эсэх 

☐ 

11 

Шаардлагатай баримтыг хэвлэсэн эсэх 

☐