Барааны үлдэгдлийн тайлан болон Барааны тайлан
1. Зориулалт
Бараа материалын модулийн тайлангууд нь байгууллагын барааны үлдэгдэл, барааны орлого болон зарлагын хөдөлгөөнийг төрөл бүрийн түвшинд харах, шүүх, харьцуулах, нэгтгэн шинжлэхэд ашиглагдана.
Энэхүү гарын авлагад дараах хоёр цэсийн тайлангийн бүтэц, хэрэглээг тайлбарлана:
- Барааны үлдэгдэл – тухайн мөчийн барааны үлдэгдэл болон үлдэгдлийн өртгийг дэлгэрэнгүй болон динамик хэлбэрээр харна.
- Барааны тайлан – сонгосон хугацаанд хийгдсэн барааны орлого, зарлагыг баримт, бараа, салбар болон аналитик түвшинд харна.
Тайлангийн мэдээлэл нь шүүлтийн нөхцөлөөс хамааран шинэчлэгдэнэ. Иймээс тайланг уншихын өмнө шаардлагатай шүүлтийн нөхцөлийг зөв тохируулах нь чухал.
2. Барааны үлдэгдлийн тайлан
Бараа материалын орлого/зарлагын жагсаалтын цонхонд бүртгэгдсэн гүйлгээнүүдийг дугаар, огноо, ажилтан, нийт тоо, нийт өртөг, нийт дүн, гүйлгээний утга болон төлөвийн мэдээллээр харах боломжтой.
Барааны үлдэгдлийн тайлан нь салбар, бараа, ангилал, баркод болон нийлүүлэгчийн түвшинд барааны үлдэгдлийг харах зориулалттай. Тайлан нь “Дэлгэрэнгүй” болон “Динамик” гэсэн хоёр харагдацтай.
2.1. Шүүлт хийх хэсэг
Шүүлт хэсэгт дараах нөхцөлүүдээр тайлангийн мэдээллийг нарийвчлан сонгоно:
|
Шүүлтийн талбар |
Зориулалт |
|
Салбар |
Тодорхой салбарын барааны үлдэгдлийг харах. |
|
Бараа |
Тодорхой барааг сонгон үлдэгдлийг харах. |
|
Дээд категори |
Барааны дээд ангиллаар мэдээллийг шүүх. |
|
Баркод |
Барааны баркодод тулгуурлан мэдээллийг шүүх. |
|
Категори |
Барааны ангиллаар мэдээллийг шүүх. |
|
Нийлүүлэгч |
Тодорхой нийлүүлэгчтэй холбоотой барааг шүүх. |
Шүүлтийг ашиглахдаа нэгээс олон нөхцөлийг зэрэг сонгож болно. Ингэснээр жишээлбэл тодорхой салбар дахь тодорхой категорийн барааны үлдэгдлийг тусад нь харах боломжтой.
2.2 Дэлгэрэнгүй харагдац
Дэлгэрэнгүй харагдац нь бараа тус бүрийн одоогийн үлдэгдэл болон холбогдох мэдээллийг нэг мөрөөр харуулна.
|
Баганын нэр |
Тайлбар |
|
Салбар |
Бараа аль салбарт бүртгэлтэй байгааг харуулна. |
|
Бараа |
Барааны нэр. |
|
Баркод |
Барааны баркод. |
|
Төлөв |
Барааны төлөв, жишээлбэл “Идэвхтэй”. |
|
Үлдэгдэл тоо |
Тухайн барааны одоогийн үлдэгдлийн тоо хэмжээ. |
|
Өртөг |
Барааны нэгжийн өртгийн мэдээлэл. |
|
Нийт өртөг |
Үлдэгдлийн тоо болон өртөгт суурилсан нийт өртөг. |
|
Захиалсан тоо |
Захиалгад бүртгэгдсэн тоо хэмжээ. |
|
Ирж байгаа тоо |
Ирж байгаа буюу хүлээгдэж буй барааны тоо хэмжээ. |
|
Өөрчилсөн огноо |
Мэдээлэл хамгийн сүүлд өөрчлөгдсөн огноо, цаг. |
|
Өөрчилсөн ажилтан |
Мэдээллийг хамгийн сүүлд өөрчилсөн ажилтан. |
Тайлангийн доод хэсэгт нийт мөрийн тоо болон нийт дүнгийн нэгтгэл харагдана. Мөн хүснэгтийн хэвтээ гүйлгэх хэсгийг ашиглан дэлгэцэнд багтаагүй нэмэлт багануудыг харж болно.
2.3 Динамик харагдац
Динамик харагдац нь барааны үлдэгдлийг салбар, бараа, категори, дэд категори, харилцагч болон баркод зэрэг хэмжээсээр бүлэглэн, орлого ба зарлагын хөдөлгөөнтэй харьцуулан харахад ашиглагдана.
Динамик тайлангийн үндсэн үзүүлэлтүүд:
- Эхний тоо – сонгосон хугацааны эхний үлдэгдлийн тоо.
- Эхний өртөг – сонгосон хугацааны эхний үлдэгдлийн өртөг.
- Орлого тоо – хугацаанд орлогод бүртгэгдсэн тоо хэмжээ.
- Орлого өртөг – хугацаанд орлогод бүртгэгдсэн өртөг.
- Зарлага тоо – хугацаанд зарлагад бүртгэгдсэн тоо хэмжээ.
- Зарлага өртөг – хугацаанд зарлагад бүртгэгдсэн өртөг.
- Эцсийн тоо – хөдөлгөөнүүдийг тооцсоны дараах эцсийн үлдэгдлийн тоо.
- Эцсийн өртөг – эцсийн үлдэгдлийн өртөг.
Динамик харагдац нь бүлэглэлт болон нэгтгэл ашиглан олон салбар, олон барааны мэдээллийг нэг хүснэгтэд харьцуулан шинжлэхэд тохиромжтой.
3. Шүүлт
Барааны тайлан нь сонгосон хугацаанд барааны орлого, зарлага болон цэвэр хөдөлгөөнийг төрөл бүрийн түвшинд харах зориулалттай. Тайланг “Баримтаар”, “Бараагаар”, “Төвөөр”, “Аналитик” гэсэн харагдацуудаар ашиглаж болно.
3.1 Шүүлтийн хэсэг
|
Шүүлтийн талбар |
Зориулалт |
|
Огноо |
Тайланд хамруулах хугацааг сонгоно. Дэлгэцийн жишээнд “Хооронд” горимоор эхлэх болон дуусах огноог сонгосон байна. |
|
Хугацааны нарийвчлал |
Хугацааны мэдээллийг ямар түвшинд харахыг сонгоно. Жишээнд “Өдрөөр” гэж сонгосон байна. |
|
Салбар |
Тухайн салбарын барааны хөдөлгөөнийг шүүн харна. |
|
Баркод |
Баркодоор барааны хөдөлгөөнийг шүүн харна. |
|
Категори |
Категориор барааны хөдөлгөөнийг шүүн харна. |
|
Дэд категори |
Дэд категориор барааны хөдөлгөөнийг шүүн харна. |
Шүүлтийн нөхцөлийг тохируулсны дараа тухайн нөхцөлд нийцэх барааны хөдөлгөөн тайлангийн хүснэгтэд харагдана. Огнооны шүүлт нь тухайн хугацаанд хийгдсэн хөдөлгөөнийг ялгахад үндсэн ач холбогдолтой.
3.2 Баримтаар харах
Баримтаар харах нь барааны хөдөлгөөнийг баримтын дугаар болон баримтын төрлөөр харахад тохиромжтой. Нэг баримтад хамаарах орлого, зарлагын мэдээллийг тус тусад нь мөрөөр харуулна.
|
Баганын хэсэг |
Тайлбар |
|
Баримт № |
Барааны хөдөлгөөн бүртгэгдсэн баримтын дугаар. |
|
Төрөл |
Орлого эсвэл Зарлага гэсэн хөдөлгөөний төрөл. |
|
Огноо |
Баримтын огноо. |
|
Салбар |
Хөдөлгөөн бүртгэгдсэн салбар. |
|
Ажилтан |
Баримтыг бүртгэсэн ажилтан. |
|
Орлого – Тоо / Өртөг / Дүн |
Орлогын тоо хэмжээ, өртөг болон дүн. |
|
Зарлага – Тоо / Өртөг / Дүн |
Зарлагын тоо хэмжээ, өртөг болон дүн. |
|
Цэвэр – Тоо / Өртөг |
Орлого болон зарлагын хөдөлгөөний зөрүүгээр харуулсан цэвэр үзүүлэлт |
3.3 Бараагаар харах
Бараагаар харах нь тайлангийн мэдээллийг бараа тус бүрээр нэгтгэн харахад ашиглагдана. Энэ харагдац нь тодорхой хугацаанд аль бараанд хэдий хэмжээний орлого, зарлага гарсан болон эцэст нь хэдий хэмжээний үлдэгдэл үлдсэнийг харьцуулахад тохиромжтой.
|
Баганын хэсэг |
Тайлбар |
|
Барааны код |
Барааны систем дэх код. |
|
Барааны нэр |
Барааны нэр. |
|
Баркод |
Барааны баркод. |
|
Категори |
Барааны ангилал. |
|
Дэд категори |
Барааны дэд ангилал. |
|
Хэмжих нэгж |
Барааг тооцох хэмжих нэгж. |
|
Орлого – Тоо / Өртөг |
Сонгосон хугацаанд тухайн барааны орлого. |
|
Зарлага – Тоо / Өртөг |
Сонгосон хугацаанд тухайн барааны зарлага. |
|
Эцсийн үлдэгдэл – Тоо / Өртөг |
Орлого, зарлагын хөдөлгөөний дараах эцсийн үлдэгдэл. |
3.4 Төвөөр харах
Төвөөр харах нь барааны хөдөлгөөнийг салбар буюу төвийн түвшинд харуулж, тухайн төв бүрийн барааны орлого, зарлага болон эцсийн үлдэгдлийг харьцуулах боломж олгоно.
|
Баганын хэсэг |
Тайлбар |
|
Салбар |
Барааны хөдөлгөөн хамаарах салбар. |
|
Барааны код |
Тухайн барааны код. |
|
Бараа |
Барааны нэр. |
|
Баркод |
Барааны баркод. |
|
Эхний үлдэгдэл – Тоо / Өртөг |
Хугацааны эхний үлдэгдэл. |
|
Орлого – Тоо / Өртөг |
Сонгосон хугацаанд орсон бараа. |
|
Зарлага – Тоо / Өртөг |
Сонгосон хугацаанд гарсан бараа. |
|
Эцсийн үлдэгдэл – Тоо / Өртөг |
Хугацааны эцсийн үлдэгдэл. |
3.5 Аналитик харах
Аналитик харагдац нь тайлангийн мэдээллийг мөр, баганаар бүлэглэн нэгтгэж, орлого болон зарлагын тоо, өртгийг харьцуулан шинжлэхэд ашиглагдана.
- Мөрийн бүлэглэлтэд Төрөл, Салбар, Огноо зэрэг талбаруудыг ашигласан байдлыг дэлгэцийн жишээнээс харж болно.
- Тайлангийн хэмжүүр хэсэгт Тоо болон Өртгийг нэгтгэн харуулна.
- Орлогыг эерэг, зарлагыг сөрөг хөдөлгөөнөөр нэгтгэн харуулсан жишээ байна.
- Бүлэг бүрийн дүн болон Grand Total буюу нийт дүн харагдана.
- “Add column fields” хэсгээр аналитик хүснэгтийн баганын зохион байгуулалтыг өргөтгөх боломжтой харагдаж байна.
Аналитик харагдац нь удирдлагын түвшинд салбар, өдөр, хөдөлгөөний төрөл зэрэг хэмжээсээр барааны хөдөлгөөнийг хурдан харьцуулахад илүү тохиромжтой.
4. Нэмэлт цэс
Тайлангийн дээд хэсгийн “Нэмэлт” цэсээр тайлантай холбоотой нэмэлт үйлдлүүдийг гүйцэтгэнэ.
|
Үйлдэл |
Зориулалт |
|
Хэвлэх |
Тайланг хэвлэх үйлдлийг эхлүүлнэ. |
|
Илгээх |
Тайлангийн мэдээллийг илгээх үйлдлийг ашиглана. |
|
Импорт |
Системийн харуулсан импортын үйлдлийг ашиглана. |
|
Экспорт → PDF |
Тайланг PDF хэлбэрээр гаргана. |
|
Экспорт → Excel |
Тайланг Excel хэлбэрээр гаргана. |
Экспорт хийхээс өмнө шаардлагатай шүүлтийн нөхцөлийг тохируулж, дэлгэц дээр зөв мэдээлэл харагдаж байгаа эсэхийг шалгах нь зүйтэй. Ингэснээр PDF эсвэл Excel файлд шаардлагатай хүрээнд шүүгдсэн тайлангийн мэдээллийг гарган авах боломжтой.
5. Тайлан ашиглах зөвлөмжит дараалал
-
Бараа материалын модулиас шаардлагатай тайлангийн цэсийг нээнэ.
- Шүүлт хэсгээс тайланд хамруулах салбар, бараа, ангилал, баркод болон шаардлагатай бусад нөхцөлийг сонгоно.
- Барааны тайлан ашиглаж байгаа бол хамрах огноо болон хугацааны нарийвчлалыг тохируулна.
- Шүүлтийн үр дүнг хүснэгтээс шалгана.
- Шаардлагатай бол тайлангийн харагдацыг сонгоно: дэлгэрэнгүй/динамик эсвэл баримтаар/бараагаар/төвөөр/аналитик.
- Нийт дүн болон бүлгийн дүнг шалгаж, шаардлагатай бол хүснэгтийн багануудыг гүйлгэн нэмэлт мэдээллийг харна.
- Хэрэгцээтэй тохиолдолд “Нэмэлт” цэсээс Хэвлэх, Илгээх эсвэл Экспортын үйлдлийг ашиглана.
6. Тайлангийн харагдац сонгох зөвлөмж
|
Хэрэгцээ |
Тохиромжтой харагдац |
|
Одоогийн барааны үлдэгдлийг бараа тус бүрээр харах |
Барааны үлдэгдэл – Дэлгэрэнгүй |
|
Үлдэгдэл, орлого, зарлагыг нэгтгэн шинжлэх |
Барааны үлдэгдэл – Динамик |
|
Ямар баримтаар хөдөлгөөн бүртгэгдсэнийг шалгах |
Барааны тайлан – Баримтаар |
|
Бараа тус бүрийн орлого, зарлагыг харьцуулах |
Барааны тайлан – Бараагаар |
|
Салбаруудын барааны хөдөлгөөнийг харьцуулах |
Барааны тайлан – Төвөөр |
|
Олон хэмжээсээр бүлэглэж, нэгтгэн шинжлэх |
Барааны тайлан – Аналитик |
7. Анхаарах зүйл
-
Тайлангийн үр дүн нь сонгосон шүүлтийн нөхцөлөөс шууд хамаарна.
- Барааны тайланд огнооны мужийг буруу сонговол тухайн хугацааны хөдөлгөөн дутуу эсвэл илүү харагдах боломжтой.
- Тоон болон өртгийн үзүүлэлтүүдийг уншихдаа тухайн баганын нэр, хөдөлгөөний төрөл болон сонгосон хугацааг хамтад нь анхаарна.
- Экспорт хийхийн өмнө шаардлагатай шүүлт болон харагдац зөв тохирсон эсэхийг шалгана.
- Аналитик харагдац дээр бүлэг болон нийт дүнг тайлангийн доод хэсэгт харагдах нэгтгэлтэй хамт шалгаж ашиглана.
8. Дүгнэлт
NEXT ERP-ийн Бараа материалын модулийн “Барааны үлдэгдлийн тайлан” болон “Барааны тайлан” нь барааны үлдэгдэл болон хөдөлгөөнийг өөр өөр түвшинд харах боломжийг олгодог. Дэлгэрэнгүй харагдац нь тухайн мөрийн мэдээллийг шалгахад, динамик болон аналитик харагдац нь олон мэдээллийг нэгтгэн харьцуулахад, харин баримтаар болон бараагаар харах нь өдөр тутмын бүртгэл, хяналтад илүү тохиромжтой.