Борлуулалтын тайлан

1. Зориулалт 

Борлуулалтын тайлан цэс нь сонгосон хугацааны борлуулалтын мэдээллийг хэд хэдэн өнцгөөс нэг дор шинжлэх зориулалттай. Явуулсан зургууд дээр тайлан нь Баримт, Бараагаар, Салбараар, Аналитик гэсэн 4 үндсэн табтай харагдаж байна. 

• Баримт — борлуулалтын баримт тус бүрийн мэдээллийг хянах. 
• Бараагаар — бараа тус бүрийн борлуулалт, буцаалт болон зөрүүг харах. 
• Салбараар — барааны үр дүнг салбарын задаргаатай харьцуулах. 
• Аналитик — сонгосон хэмжээсүүдээр бүлэглэн нийлбэр дүн шинжлэх. 

2. Тайлангийн шүүлтүүр ба ерөнхий бүтэц 

Дэлгэцийн дээд хэсэгт тайлангийн хамрах хүрээг тогтоох шүүлтүүрүүд байрлана. Зургууд дээр Огноо, Хугацааны нарийвчлал, Салбар, Ажилтан, Харилцагч, Төрөл гэсэн талбарууд харагдаж байна. 

Анхаарах

Тайлангийн дүнг харьцуулахдаа эхлээд огноо болон бусад шүүлтүүр ижил эсэхийг шалгана. Өөр шүүлтүүртэй хоёр дэлгэцийн дүнг шууд харьцуулах нь буруу дүгнэлтэд хүргэж болно.

3. Баримт таб 

Баримт таб нь гүйлгээг баримт тус бүрээр жагсааж харуулна. Зурагт Баримт №, Төрөл, Огноо, Салбар, Ажилтан, Харилцагч, Нийт дүн, Хөнгөлөлт, Төлөх дүн, НӨАТ, НХАТ, Тайлбар, Төлөв зэрэг баганууд харагдаж байна. 

Төлөв баганад “Борлуулалт хийж байна” болон “Борлуулалт хийсэн” гэсэн төлөвүүд өнгөөр ялгарч байна. Иймээс тайлангийн нийлбэрийг тайлбарлахдаа дуусаагүй баримт хамрагдсан эсэхийг төлөвөөр заавал хянана. 

• Баримтын түвшинд алдаатай эсвэл онцгой дүнтэй гүйлгээг олох. 
• Харилцагч, ажилтан, салбар, тайлбар болон төлөвтэй нь хамтад нь шалгах. 
• Нийт дүн, хөнгөлөлт, төлөх дүн, НӨАТ/НХАТ-ын мэдээллийг баримт бүрээр тулгах. 

4. Бараагаар таб

Бараагаар таб нь барааны код, нэр, баркодын түвшинд Борлуулалт, Буцаалт, Борлуулалт - Буцаалт гэсэн үзүүлэлтүүдийг зэрэгцүүлж харуулж байна. Мөн нийт хөнгөлөлт, НӨАТ, НХАТ болон сонгосон өдрийн Тоо, Дүн харагдана. 

Жишээ: “Экос Зелен ус 330 мл” мөрөнд 39 ширхэг / 136,422.00 борлуулалт, 7 ширхэг / 24,486.00 буцаалт, улмаар 32 ширхэг / 111,936.00 цэвэр дүн харагдаж байна. Энэ нь 39 − 7 = 32, 136,422 − 24,486 = 111,936 гэсэн логиктой байна. 

Анхаарах

Зарим бараанд буцаалт борлуулалтаас их байвал “Борлуулалт - Буцаалт” тоо болон дүн сөрөг гарч болно. Зурагт ийм сөрөг утгууд бодитоор харагдаж байгаа тул сөрөг дүнг автоматаар алдаа гэж үзэхгүй; эхлээд буцаалтын гүйлгээг шалгана.

5. Салбараар таб 

Салбараар таб нь барааны үндсэн борлуулалт/буцаалтын үзүүлэлтийг хадгалсан хэвээр, баруун талд салбар тус бүрийн Тоо, Дүнг задалж харуулна. Явуулсан зурагт “Төв оффис”, “Салбар” гэсэн хоёр нэгжийн задаргаа харагдаж байна. 

Энэ харагдац нь нэг барааны цэвэр борлуулалт аль салбарт үүссэнийг харьцуулахад тохиромжтой. Жишээлбэл нэг салбарт эерэг, нөгөө салбарт сөрөг тоо/дүн гарсан тохиолдолд тухайн салбарын буцаалт борлуулалтаас давсан эсэхийг нарийвчлан шалгаж болно. 

6. Аналитик таб

Аналитик таб нь тайланг бүлэглэн шинжлэх зориулалттай. Дээд хэсэгт Борлуулалтын тоо, Борлуулалтын дүн, Хөнгөлөлт, НӨАТ, НХАТ гэсэн хэмжүүрүүд, мөн Салбар, Харилцагч, Ажилтан, Бараа, Баркод, Категори, Дэд категори, Огноо гэсэн бүлэглэх талбарууд харагдаж байна. 

Зурагт мэдээллийг эхлээд салбараар, дараа нь харилцагчаар бүлэглэж, салбарын Total болон Grand Total дүнг гаргасан байна. Энэ хэлбэр нь дэлгэрэнгүй баримт руу орохгүйгээр удирдлагын түвшинд нийлбэр дүнг хурдан харьцуулахад ашигтай. 

• Шинжлэх хэмжүүрээ сонгоно: тоо, дүн, хөнгөлөлт, НӨАТ, НХАТ. 
• Бүлэглэх хэмжээсээ сонгоно: салбар, харилцагч, ажилтан, бараа гэх мэт. 
• Total мөрөөр тухайн бүлгийн нийлбэрийг, Grand Total мөрөөр нийт дүнг хянана. 

7. Шат дараалал 

1. Борлуулалт / Түгээлт → Тайлан цэс рүү орно. 
2. Огнооны эхлэх ба дуусах хугацааг сонгоно. 
3. Шаардлагатай бол Салбар, Ажилтан, Харилцагч, Төрөл шүүлтүүрийг тохируулна. 
4. Баримт табаар баримт бүрийн төлөв, дүн, татвар, хөнгөлөлтийг шалгана. 
5. Бараагаар таб руу шилжиж бараа тус бүрийн борлуулалт, буцаалт, цэвэр дүнг харьцуулна. 
6. Салбараар табаар тухайн барааны үр дүнг салбар тус бүрээр задлан шалгана. 
7. Аналитик табаар шаардлагатай хэмжүүр болон бүлэглэх талбаруудаа сонгож нийлбэр дүнг шинжилнэ. 
8. Эцэст нь Total / Grand Total болон сөрөг, хэвийн бус утгуудыг дэлгэрэнгүй гүйлгээтэй тулгана. 

8. Тоон тооцооллын жишээ 

Доорх жишээ нь явуулсан “Бараагаар” дэлгэцийн нийт мөр болон барааны мөрүүд дээр харагдах тоон логикийг тайлбарлана. 

Тооцоолол: 631 − 603 = 28 ширхэг. Дүнгээр 15,340,174.00 − 14,034,466.00 = 1,305,708.00. Иймээс тайлангийн “Борлуулалт - Буцаалт” багана нь цэвэр хөдөлгөөнийг харуулж байна. 

9. Анхаарах зүйлс 

• Огноо, салбар, ажилтан, харилцагч, төрөл шүүлтүүрүүд тайлангийн бүх дүнд шууд нөлөөлнө. Тайлан тулгахын өмнө шүүлтүүрээ дахин шалгана. 
• “Борлуулалт хийж байна” төлөвтэй баримт байгаа эсэхийг хянана. Дуусаагүй баримтыг баталгаажсан борлуулалттай адилтган тайлбарлахгүй. 
• Бараагаар тайланд буцаалт борлуулалтаас их үед цэвэр тоо, дүн сөрөг гарч болно. Сөрөг утгын шалтгааныг баримт болон буцаалтын гүйлгээгээр шалгана. 
• Бараагаар, Салбараар, Аналитик табууд өөр өөр задаргаатай боловч ижил шүүлтүүрийн хүрээнд Total/Grand Total логикоор хооронд нь тулгаж хянах боломжтой. 
• Хөнгөлөлт, НӨАТ, НХАТ нь тусдаа баганаар харагддаг. Татварын тооцооллын дүрмийг зөвхөн энэ дэлгэцээс таамаглан өөрчлөхгүй. 
• Аналитик таб дээр бүлэглэх талбарын дараалал тайлангийн харагдах бүтцийг өөрчилнө. Ямар хэмжээсээр тайлбарлаж байгаагаа тэмдэглэж хэвшинэ. 
• Нийт дүнг зөвхөн нэг мөрөөр дүгнэхээс өмнө онцгой их, сөрөг эсвэл буцаалт өндөр мөрүүдийг дэлгэрэнгүй шалгана. 

10. Баталгаажуулах жагсаалт

Дүгнэлт: Борлуулалтын тайланг зөв ашиглах үндсэн зарчим нь ижил шүүлтүүрийн хүрээнд Баримт → Бараагаар → Салбараар → Аналитик гэсэн дарааллаар дэлгэрэнгүйгээс нэгтгэл рүү хяналт хийх явдал юм.  

Холбоотой хэсгүүд