Авлагын тайлан

1. Зориулалт 

“Авлагын тайлан” нь NEXT ERP системд авлагатай холбоотой бүртгэл, үлдэгдэл, харилцагчийн тооцоо болон авлагын насжилтын мэдээллийг тайлангаар хянахад ашиглагдана. 

Цэсийн зам: Авлага → Товчоо тайлан 

Ажлын шат дараалал 

1. Авлага цэсийг нээнэ. 

2. “Товчоо тайлан” хэсгийг сонгоно. 

3. Харилцагч, Данс, Огнооны нөхцөлийг шаардлагатай байдлаар тохируулна. 

4. “Баримтаар” таб дээр авлагын гүйлгээнүүдийг шалгана. 

5. “Товчоо” таб дээр данс, харилцагч тус бүрийн эхний үлдэгдэл, дебит, кредит, эцсийн үлдэгдлийг хянана.

6. “Насжилт аналитик” таб дээр авлагын насжилтын ангиллыг шалгана. 

7. Шаардлагатай бол тайлангийн мэдээллийг гүйлгээний баримттай тулган баталгаажуулна. 

2. Авлагын тайлангийн цонхны бүтэц 

Зураг №1-д Авлага → Товчоо тайлан хэсгийн “Баримтаар” харагдац, дээд талын шүүлтүүр болон гүйлгээний жагсаалт харагдана. 

2.1 Шүүлтүүр хэсэг 

Зураг №1-ийн дээд хэсэгт тайлангийн мэдээллийг нарийвчлан харах үндсэн шүүлтүүрүүд байрлана. 

Жишээ: зөвхөн нэг харилцагчийн жилийн авлагыг шалгах шаардлагатай бол Харилцагч талбарт тухайн харилцагчийг сонгож, Огноонд шаардлагатай хугацааг тохируулна. Дансны шүүлтүүрээр тодорхой авлагын дансыг тусад нь шалгаж болно. 

2.2 Тайлангийн үндсэн табууд 

3. Баримтаар харах тайлан 

“Баримтаар” таб нь авлагын гүйлгээг мөр бүрээр нь харуулна. Энэ харагдац нь тухайн дүн ямар данс, харилцагч, огноо болон гүйлгээний утгатай холбоотойг шалгахад тохиромжтой. 

3.1 Жагсаалтын бүтэц 

Зураг №1-д жишээлбэл 157 дугаартай мөр нь “Тооцоо үүсгэх” төрөлтэй, 120100000 буюу Борлуулалтын дансны авлагатай, ЮНИТЕЛ харилцагчтай, 16,500,000.00 MNT дүнтэй гүйлгээ байдлаар харагдаж байна. 

3.2 Гүйлгээг шүүх ба хянах 

1. Харилцагчийн талбарт шалгах харилцагчийг сонгоно. 

2. Огнооны эхлэх болон дуусах хугацааг тохируулна. 

3. Шаардлагатай бол Дансны талбарт авлагын дансыг сонгоно. 

4. Баримтаар таб дээр гарч ирсэн мөрүүдээс гүйлгээний төрөл, дүн, огноо, харилцагч болон төлөвийг шалгана.

5. Нийт дүнгийн мөрийг харж тухайн шүүлтүүрийн үр дүнг хянана. 

Хяналтын зөвлөмж

Тайлангийн нэг мөрийг дангаар нь дүгнэхээс өмнө шүүлтүүрийн огноо, харилцагч, дансны нөхцөл зөв эсэхийг шалгаарай. Нийт дүн нь зөвхөн тухайн шүүлтүүрийн нөхцөлд багтсан мэдээллийг илэрхийлнэ.

4. Товчоо тайлан 

“Товчоо” таб нь авлагын хөдөлгөөнийг нэгтгэн, данс болон харилцагчийн түвшинд эхний үлдэгдэл, дебит, кредит, эцсийн үлдэгдлийг харуулах зориулалттай. 

4.1 Товчооны баганууд 

4.2 Харилцагчийн авлагыг дүнгээр шинжлэх 

Зураг №2-т 120100000 “Борлуулалтын дансны авлага” дансны харилцагч тус бүрийн хөдөлгөөн харагдана. Жишээлбэл ЮНИТЕЛ харилцагчийн мөрөнд эхний үлдэгдэл 0, дебит 58,410,000, кредит 58,410,000, эцсийн үлдэгдэл 0 гэж харагдаж байна. 

Мөн Цэлмэг тэнгэр ХХК-ийн мөрөнд дебит 170,542,500, кредит 138,202,500, эцсийн үлдэгдэл 32,340,000 гэж харагдаж байна. Энэ нь тухайн мөрийн хугацааны хөдөлгөөнөөс эцэст үлдсэн дүнг тусад нь хянах боломжтойг харуулна. 

Тайлбар 
Эцсийн үлдэгдэл нь тайлангийн хугацаа, данс, харилцагчийн шүүлтүүр болон тухайн гүйлгээнүүдийн бүртгэлээс хамаарна. Тиймээс сөрөг утга харагдсан тохиолдолд шууд алдаа гэж үзэхгүй, тухайн дансны хөдөлгөөн болон гүйлгээний утгатай нь хамт шалгана. 

5. Насжилт аналитик 

“Насжилт аналитик” таб нь авлагын үлдэгдлийг насжилтын ангиллаар харуулахад ашиглагдана. Зураг №3-т Данс, Харилцагч болон насжилтын ангиллуудыг нэгтгэн харуулсан байна. 

5.1 Насжилтын бүтэц 

Зураг №3-т “Борлуулалтын дансны авлага” дансны хувьд 32,340,000.00 дүн 0–30 хоногийн ангилалд, 16,500,000.00 дүн 61–90 хоногийн ангилалд харагдаж, Grand Total нь 48,840,000.00 байна. 

5.2 Насжилтын мэдээллийг тайлбарлах 

1. Тайлангийн хугацаа болон бусад шүүлтүүрээ зөв тохируулна. 

2. Насжилт аналитик табыг сонгоно. 

3. Данс тус бүрийн мөрийг харна. 

4. Харилцагчийн түвшинд дэлгэрүүлж шалгана. 

5. Насжилтын ангилал бүрт ямар дүн байгааг харна. 

6. Grand Total-ийг тухайн мөрийн насжилтын дүнтэй тулган шалгана. 

7. Хэрэв үлдэгдэлд анхаарах шаардлагатай бол Баримтаар таб руу буцаж, тухайн дүнг үүсгэсэн гүйлгээнүүдийг шалгана.

Насжилтын хяналтын гол санаа 
Насжилт аналитик нь зөвхөн нийт авлагыг харахаас илүүтэйгээр үлдэгдэл хэдий хугацааны ангилалд байгааг ялгаж харахад тусална. Тиймээс харилцагчийн авлагын төлөвийг үнэлэхдээ Товчоо болон Насжилт аналитик мэдээллийг хамтад нь ашиглах нь тохиромжтой. 

6. Дэлгэрэнгүй жишээ 

6.1 Жишээ 1 – Нэг харилцагчийн авлагыг шалгах 

Зорилго: ЮНИТЕЛ харилцагчийн 2025.01.01–2025.12.31 хугацааны авлагын хөдөлгөөн, эцсийн үлдэгдлийг шалгах. 

1. Авлага → Товчоо тайлан руу орно. 

2. Харилцагч талбарт ЮНИТЕЛ-ийг сонгоно. 

3. Огноог 2025.01.01–2025.12.31 гэж тохируулна. 

4. Баримтаар таб дээр гүйлгээний мөрүүдийг шалгана. 

5. Товчоо таб дээр ЮНИТЕЛ-ийн дебит, кредит, эцсийн үлдэгдлийг шалгана. 

6. Насжилт аналитик таб дээр тухайн харилцагчийн үлдэгдэл ямар ангилалд байгааг шалгана.

7. Анхаарах зүйлс 

1. Огнооны нөхцөлийг заавал шалгах

Тайлангийн бүх дүн сонгосон хугацаатай холбоотой. Өөр хугацаа сонгосон үед дебит, кредит, эцсийн үлдэгдэл өөрчлөгдөнө.

2. Харилцагчийн шүүлтүүрийг андуурахгүй байх 

Нэг харилцагчийн тайлан авах гэж байгаа бол Харилцагчийн талбарт зөв бүртгэлийг сонгосон эсэхийг шалгана. 

3. Дансны түвшнийг анхаарах 

Нэг харилцагч олон авлагын данстай байж болох тул шаардлагатай тохиолдолд Дансны шүүлтүүрийг ашиглан тусад нь шалгана. 

4. Валютын мэдээллийг ялгах 

Тайлангийн мөрөнд Валют тусдаа харагдана. Олон валюттай мэдээллийг нэг дүн гэж шууд харьцуулахгүй.

5. Дебит ба кредитийг эцсийн үлдэгдэлтэй хамт харах  

Зөвхөн дебит эсхүл кредитийн нийт дүнгээр харилцагчийн үлдэгдлийг дүгнэхгүй. 

6. Сөрөг үлдэгдлийг шууд алдаа гэж үзэхгүй 

Товчоонд сөрөг утга харагдаж болох тул тухайн данс, харилцагчийн хөдөлгөөн болон Баримтаар жагсаалтаар шалгаж байж дүгнэнэ.

7. Насжилтын ангиллыг тайлбарлахдаа тайлангийн нөхцөлийг баримтлах 

Насжилтын дүнг тайлбарлахдаа тухайн тайлангийн хугацаа, харилцагч, дансны шүүлтүүр болон харагдаж буй ангиллыг хамтад нь авч үзнэ.

8. Grand Total-ийг мөрийн дүнтэй тулгах 

Насжилт аналитик дээр Grand Total нь тухайн ангиллуудын нийлбэртэй нийцэж байгаа эсэхийг шалгана.

9. Баримтаар ба Товчоог тулгах 

Товчооны нэгтгэсэн дүнг шаардлагатай үед Баримтаар табын гүйлгээнүүдтэй тулгаж шалгана. 

10. Тайлангийн мэдээллийг гүйлгээний баримтаас салгаж ойлгохгүй байх 

Тайлан нь бүртгэгдсэн гүйлгээний үр дүнг харуулна. Иймээс зөрүү илэрвэл эх үүсвэр болсон гүйлгээг шалгах нь зөв.

8. Баталгаажуулах жагсаалт

9. Дүгнэлт 

NEXT ERP-ийн Авлагын тайлан нь авлагын мэдээллийг гурван үндсэн өнцгөөр хянах боломжийг олгоно: гүйлгээгээр нь харах, нэгтгэн харах, насжилтаар шинжлэх. 

Зөвлөмж

Авлагын тайланг өдөр тутмын хяналт, сарын хаалт, харилцагчийн тооцоо нийлэх болон авлагын насжилтын хяналтад ашиглахдаа эхлээд шүүлтүүрээ зөв тохируулж, дараа нь Баримтаар → Товчоо → Насжилт аналитик гэсэн дарааллаар тулган шалгавал мэдээллийн уялдааг илүү сайн хянах боломжтой.

Холбоотой хэсгүүд