Өглөгийн тайлан

1. Зориулалт 

“Өглөгийн тайлан” нь системд бүртгэгдсэн өглөгийн гүйлгээг тодорхой хугацаа, харилцагч болон дансны нөхцөлөөр шүүн харах зориулалттай тайлангийн цэс юм.

Дэлгэцийн жишээнд “Өглөг” модуль нээгдсэн бөгөөд дотор нь “Тооцоо журнал” болон “Товчоо тайлан” гэсэн цэсүүд харагдаж байна. Тайлангийн дэлгэц дээр “Баримтаар”, “Товчоо”, мөн “Насжилт аналитик” гэсэн харагдацууд байна. 

Үндсэн зорилго
Өглөг үүсгэсэн болон хаасан гүйлгээний мэдээллийг хугацаагаар хянах, харилцагч бүрийн өглөгийн хөдөлгөөн болон үлдэгдлийг нэг дороос харах.

Тайлангийн үндсэн хэрэглээ: 

  • Өглөгийн гүйлгээг баримтын түвшинд шалгах. 

  • Харилцагч тус бүрийн өглөгийн хөдөлгөөнийг нэгтгэн харах. 

  • Данс тус бүрийн өглөгийн мэдээллийг харьцуулах. 

  • Сонгосон хугацааны өглөгийн хөдөлгөөн, үлдэгдлийг хянах. 

2. Тайлангийн цонхны бүтэц 

Өглөгийн тайланг нээхэд дээд хэсэгт шүүлтүүрийн хэсэг, доод хэсэгт тайлангийн өгөгдөл байрлана. Шүүлтүүрийн сонголт өөрчлөгдөхөд хэрэглэгч шаардлагатай мэдээллээ нарийвчлан харах боломжтой. 

Зураг №1. Өглөгийн тайлангийн “Баримтаар” харагдац. 

Хэсэг / талбар 

Зориулалт 

Харилцагч 

Тухайн харилцагчийн өглөгийн мэдээллийг шүүн харах. 

Данс 

Сонгосон данстай холбоотой өглөгийн мэдээллийг шүүн харах. 

Огноо 

Тайлангийн хамрах хугацааг эхлэх болон дуусах огноогоор сонгох. 

Баримтаар 

Өглөгийн гүйлгээг баримт/гүйлгээний мөрөөр харах. 

Товчоо 

Өглөгийн мэдээллийг данс, харилцагчаар нэгтгэн харах. 

Насжилт аналитик 

Дэлгэцэд тусдаа харагдаж буй нэмэлт аналитикийн харагдац. 
Шүүлтүүрийн логик
Эхлээд тайлангийн хугацааг тодорхойлж, шаардлагатай бол Харилцагч болон Дансны шүүлтүүрийг сонгон тайланг нарийвчлан харах нь тохиромжтой.

3. Шүүлтүүр ашиглах 

Зураг №1-ийн дээд хэсэгт “Харилцагч”, “Данс”, “Огноо” гэсэн үндсэн шүүлтүүрүүд харагдаж байна. Жишээ дэлгэц дээр хугацааг 2025.01.01–2025.12.31 гэж сонгосон байна. 

3.1 Тайлангийн хугацаа сонгох 

  1. “Огноо” хэсгийг олно. 
  2. Эхлэх огноог сонгоно. 
  3. Дуусах огноог сонгоно. 
  4. Сонгосон хугацаанд хамаарах өглөгийн мэдээллийг тайлангаар шалгана. 

3.2 Харилцагчаар шүүх 

  1. “Харилцагч” талбарыг сонгоно. 
  2. Шаардлагатай харилцагчийг сонгоно. 
  3. Тайланд тухайн харилцагчтай холбоотой өглөгийн мэдээлэл үлдэнэ. 

3.3 Дансаар шүүх 

  1. “Данс” талбарыг сонгоно. 
  2. Шаардлагатай өглөгийн дансыг сонгоно. 
  3. Сонгосон данстай холбоотой мэдээллийг тайлангаас шалгана. 
Зөвлөмж
Нийт өглөгийг харах үед Харилцагч, Дансны шүүлтүүрийг хоосон үлдээж хугацаагаар нь шалгана. Нэг харилцагчийн үлдэгдэл шалгах үед Харилцагчийн шүүлтүүрийг ашиглана.

4. Баримтаар харагдац 

“Баримтаар” харагдац нь өглөгийн гүйлгээг тус бүрийн баримт, гүйлгээний мэдээлэлтэй нь жагсаан харуулна. Энэ нь өглөг ямар гүйлгээнүүдээс бүрдсэн, ямар харилцагчтай, ямар дансаар, ямар дүнгээр бүртгэгдсэнийг шалгахад ашигтай. 

Зураг №2. “Баримтаар” харагдац — өглөгийн гүйлгээний жагсаалт. 

 4.1 Баримтын жагсаалтын баганууд 

Багана 

Тайлбар 

Дугаар 

Тухайн өглөгийн гүйлгээний дугаар. 

Төрөл 

Өглөгийн гүйлгээний төрөл. Жишээ: “Тооцоо үүсгэх”, “Тооцоо хаах”. 

Дансны дугаар 

Өглөгийн гүйлгээнд ашигласан дансны дугаар. 

Дансны нэр 

Сонгосон дансны нэр. 

Валют 

Гүйлгээний валют. Жишээ дэлгэцэд MNT болон USD байна. 

Харилцагч 

Өглөгтэй холбоотой харилцагчийн нэр. 

Дүн 

Гүйлгээний үндсэн дүн. 

Ханш 

Тухайн валютын ханш. 

Дүн (төг) 

Төгрөгөөр илэрхийлсэн дүн. 

Огноо 

Гүйлгээ бүртгэгдсэн огноо. 

Гүйлгээний төрөл 

Холбогдох гүйлгээний төрөл/ангилал. 

Гүйлгээний дугаар 

Холбогдох гүйлгээний дугаар. 

Гүйлгээний утга 

Гүйлгээний агуулгыг тайлбарласан мэдээлэл. 

Төлөв 

Гүйлгээний төлөв. Жишээ дэлгэцэд “Үүсгэсэн” төлөвүүд харагдана. 

Төсөл 

Хэрэв холбоотой бол төслийн мэдээлэл. 

 4.2 Нэг харилцагчийн өглөгийг баримтаар харах

 Жишээ болгон Зураг №2 дахь “Импорт мебель” харилцагчийн мөрийг авч үзвэл өглөгийн данс 310100001, валют USD, дүн 9,360.00, ханш 2,640, төгрөгийн дүн 24,710,400.00 гэж харагдаж байна. 

Жишээ тайлбар 

9,360 USD × 2,640 = 24,710,400 төгрөг. Иймээс валютын гүйлгээний үед Дүн, Ханш, Дүн (төг) гэсэн багануудыг хамтад нь шалгах шаардлагатай. 

Баримтаар шалгах дараалал 

  1. Огнооны хугацааг сонгоно. 
  2. Шаардлагатай бол Харилцагчийг сонгоно.
  3. Шаардлагатай бол Дансыг сонгоно.
  4. “Баримтаар” харагдацыг сонгоно.
  5. Гүйлгээний төрөл, харилцагч, валют, дүн, огноо, гүйлгээний утгыг шалгана.
  6. Валютын гүйлгээ байвал ханш болон “Дүн (төг)” дүнг харьцуулна.

5. Товчоо харагдац 

“Товчоо” харагдац нь өглөгийн мэдээллийг баримт тус бүрээр бус, данс болон харилцагчийн түвшинд нэгтгэн харуулна. Энэ нь аль харилцагчид хэдий хэмжээний өглөг үүссэн, хэдийг хаасан, эцэст нь хэд үлдсэнийг хурдан харахад тохиромжтой. 

Зураг №3. Өглөгийн тайлангийн “Товчоо” харагдац. 

5.1 Товчооны баганууд 

Багана 

Тайлбар 

Данс 

Өглөгийн дансны дугаар. 

Дансны нэр 

Өглөгийн дансны нэр. 

Харилцагч 

Тухайн өглөгийн харилцагчийн код. 

Харилцагч нэр 

Харилцагчийн нэр. 

Валют 

Тухайн мөрийн валют. 

Эхний үлдэгдэл 

Тайлангийн эхэнд харагдах үлдэгдэл. 

Дебит 

Тайлангийн хугацаанд дебит талд бүртгэгдсэн дүн. 

Кредит 

Тайлангийн хугацаанд кредит талд бүртгэгдсэн дүн. 

Эцсийн үлдэгдэл 

Хугацааны эцэст тооцогдох үлдэгдэл. 
Товчооны гол давуу тал
Олон гүйлгээтэй үед баримтын жагсаалтыг нэг бүрчлэн шалгахын оронд харилцагчийн түвшинд өглөгийн хөдөлгөөн, эцсийн үлдэгдлийг нэг мөрөөр харах боломжтой.

5.2 Харилцагчийн өглөгийн үлдэгдэл тооцох 

Зураг №3-д жишээ байдлаар “Дансны өглөг” дансанд хэд хэдэн харилцагчийн мэдээлэл харагдаж байна. Тухайлбал “Уран ХХК” мөрөнд Эхний үлдэгдэл 0, Дебит 13,728,000, Кредит 19,968,000, Эцсийн үлдэгдэл 6,240,000 гэж харагдана. 

Жишээ 

Уран ХХК: 13,728,000 дебит + 19,968,000 кредитийн хөдөлгөөнөөс тайлангийн эцэст 6,240,000-ийн үлдэгдэл харагдаж байна. Тайлангийн дэлгэц дээрх эцсийн үлдэгдлийг баримтын гүйлгээтэй тулган шалгах нь зөв. 

Товчоог ашиглах үндсэн дараалал: 

  1. Тайлангийн хугацааг сонгоно. 

  1. Хэрэв бүх харилцагчийг харьцуулах бол Харилцагчийн шүүлтүүрийг хоосон үлдээнэ. 

  1. “Товчоо” табыг сонгоно. 

  1. Данс, харилцагч, валютын түвшинд мөрүүдийг шалгана. 

  1. Дебит, Кредит, Эцсийн үлдэгдлийг харьцуулна. 

  1. Шаардлагатай бол тухайн харилцагчийг “Баримтаар” харагдацаар дахин шалгана. 

6. Ашиглах шат дараалал 

Өглөгийн тайланг өдөр тутмын хяналт болон сарын/улирлын хаалтын үед дараах дарааллаар ашиглахыг зөвлөж байна. 

  1. Өглөг → Тайлан цэсийг нээнэ. 

  1. Шалгах тайлангийн хугацааг сонгоно. 

  1. Нийт өглөгийг харах эсвэл тодорхой харилцагч/дансаар шүүхээ шийднэ. 

  1. “Баримтаар” харагдацаар өглөгийн гүйлгээний эх үүсвэр, төрөл, огноо, дүнг шалгана. 

  1. Валютын гүйлгээ байвал ханш болон төгрөгийн дүнг шалгана. 

  1. “Товчоо” харагдацаар харилцагч бүрийн дебит, кредит, эцсийн үлдэгдлийг харьцуулна. 

  1. Зөрүүтэй эсвэл сэжигтэй мөрийг буцаад “Баримтаар” харагдацаар нарийвчлан шалгана. 

  1. Шаардлагатай бол хугацаа, харилцагч, дансны шүүлтүүрийг өөрчилж дахин хянана. 

Хяналтын зарчим
Товчоо нь “хаана, хэд үлдсэн”-ийг хурдан харахад, Баримтаар нь “ямар гүйлгээнээс үүссэн”-ийг шалгахад ашиглагдана. Иймээс хоёр харагдацыг хамтад нь ашиглавал өглөгийн тайлангийн хяналт илүү найдвартай болно.

7. Дэлгэрэнгүй жишээ 

Жишээ 1. Нэг харилцагчийн өглөгийн үлдэгдэл шалгах 

Зорилго: “Уран ХХК”-ийн өглөгийн тайлант хугацааны үлдэгдлийг шалгах. 

  1. Огноог 2025.01.01–2025.12.31 гэж сонгоно. 

  1. Харилцагчийн талбараас “Уран ХХК”-ийг сонгоно. 

  1. “Товчоо” харагдацыг сонгоно. 

  1. “Дансны өглөг” дансны мөрийг олно. 

  1. Дебит 13,728,000, Кредит 19,968,000, Эцсийн үлдэгдэл 6,240,000 гэсэн мэдээллийг шалгана. 

  1. Хэрэв үлдэгдлийн шалтгааныг нарийвчлан шалгах шаардлагатай бол “Баримтаар” харагдац руу шилжинэ.

Үзүүлэлт 

Жишээ дүн 

Харилцагч 

Уран ХХК 

Данс 

310100000 — Дансны өглөг 

Валют 

MNT 

Эхний үлдэгдэл 

0 

Дебит 

13,728,000 

Кредит 

19,968,000 

Эцсийн үлдэгдэл 

6,240,000 

Жишээ 2. Валютын өглөг шалгах 

Зураг №2-т “Импорт мебель” харилцагчийн USD гүйлгээ харагдаж байна. Дүн 9,360.00 USD, ханш 2,640, нийт төгрөгийн дүн 24,710,400.00 байна. 

  1. “Баримтаар” харагдацыг сонгоно. 

  1. Харилцагчийн шүүлтүүрээр “Импорт мебель”-ийг сонгоно. 

  1. USD валюттай мөрийг олно. 

  1. Дүн = 9,360.00, Ханш = 2,640, Дүн (төг) = 24,710,400.00 эсэхийг шалгана. 

  1. Хэрэв валютын дүнтэй холбоотой зөрүү байвал тухайн гүйлгээний эх мэдээлэлтэй тулган шалгана. 

Тооцооны шалгалт
9,360 × 2,640 = 24,710,400. Энэ нь дэлгэц дээрх “Дүн (төг)” утгатай таарч байна.

Жишээ 3. Бүх харилцагчийн өглөгийг нэгтгэн хянах 

  1. Огнооны хугацааг сонгоно. 

  1. Харилцагч болон Дансны шүүлтүүрийг шаардлагагүй бол хоосон үлдээнэ. 

  1. “Товчоо” харагдацыг сонгоно. 

  1. Харилцагч бүрийн Дебит, Кредит, Эцсийн үлдэгдлийг харьцуулна. 

  1. Их үлдэгдэлтэй эсвэл сөрөг үлдэгдэлтэй мөрүүдийг тусад нь шалгана. 

  1. Шаардлагатай мөрийг “Баримтаар” харагдацаар нээн шалгана. 

8. Анхаарах зүйлс 

1. Огнооны хугацааг зөв сонгох
Тайлангийн дүн нь сонгосон хугацаанаас хамаарна. Сар, улирал, жилийн тайлан гаргахдаа эхлэх болон дуусах огноог дахин шалгана.
2. Харилцагчийн шүүлтүүрийг анхаарах
Харилцагч сонгосон тохиолдолд зөвхөн тухайн харилцагчийн мэдээлэл харагдана. Нийт өглөг шалгахдаа санамсаргүйгээр харилцагчийн шүүлтүүр үлдээгүй эсэхийг шалгана.
3. Дансны шүүлтүүрийг зөв ашиглах
Өглөгийн өөр өөр данс байж болох тул тодорхой дансны тайлан гаргаж байгаа бол Дансны шүүлтүүрийн сонголтыг шалгана.
4. “Баримтаар” ба “Товчоо”-г ялгаж ашиглах
Баримтаар нь гүйлгээний түвшний мэдээлэл, Товчоо нь нэгтгэсэн үлдэгдлийн мэдээлэл өгнө. Нэгийг нь нөгөөгөөр орлуулахгүй, шаардлагатай үед хоёуланг нь тулгана.
5. Валютын гүйлгээг тусад нь хянах
USD зэрэг валютын мөрөнд Дүн, Ханш, Дүн (төг) гурвыг хамтад нь шалгана.
6. Эцсийн үлдэгдлийг шууд тайлбар гэж үзэхгүй байх
Товчоон дээрх эцсийн үлдэгдэл нь нэгтгэсэн үр дүн тул шаардлагатай үед тухайн харилцагчийн Баримтаар харагдац дахь гүйлгээнүүдтэй тулгана.
7. Сөрөг үлдэгдэлд анхаарах
Товчоонд сөрөг эцсийн үлдэгдэл гарвал тухайн харилцагчийн дебит/кредит хөдөлгөөн болон гүйлгээний зөв эсэхийг нарийвчлан шалгана.
8. Гүйлгээний утгыг шалгах
Баримтын жагсаалтад “Гүйлгээний утга” харагдах тул шаардлагатай үед гүйлгээний агуулгыг баталгаажуулахад ашиглана.
9. Төлөвийг шалгах
Жишээ дэлгэцүүдэд “Үүсгэсэн” төлөв харагдаж байна. Тайлан шинжлэхдээ тухайн гүйлгээний төлөвийг анхаарч үзнэ.
10. Нийт дүнг харилцагчийн дүнтэй тулгах
Тайлангийн доод хэсэгт нийт дүн харагддаг тул шаардлагатай үед нийт дүн болон харилцагч/дансны нэгтгэлүүдийг харьцуулж хянана

9. Баталгаажуулах жагсаалт

№ 

Шалгах зүйл 

✓ 

1 

Тайлангийн эхлэх болон дуусах огноог зөв сонгосон эсэх 

☐ 

2 

Харилцагчийн шүүлтүүр зөв эсэх / шаардлагагүй бол хоосон эсэх 

☐ 

3 

Дансны шүүлтүүр зөв эсэх / шаардлагагүй бол хоосон эсэх 

☐ 

4 

“Баримтаар” харагдацын гүйлгээний мэдээллийг шалгасан эсэх 

☐ 

5 

Гүйлгээний төрөл, огноо, данс, харилцагчийг шалгасан эсэх 

☐ 

6 

Валютын гүйлгээнд Дүн × Ханш = Дүн (төг) логикийг шалгасан эсэх 

☐ 

7 

“Товчоо” харагдац дахь Дебит, Кредит, Эцсийн үлдэгдлийг шалгасан эсэх 

☐ 

8 

Сөрөг/онцгой үлдэгдэлтэй харилцагчийг дахин шалгасан эсэх 

☐ 

9 

Шаардлагатай тохиолдолд Товчоо ба Баримтаар мэдээллийг тулгасан эсэх 

☐ 

10 

Тайлангийн нийт дүнг хяналтын зорилгоор шалгасан эсэх 

☐ 
Хяналтын зөвлөмж
Сарын хаалт, удирдлагын тайлан эсвэл харилцагчтай өглөгийн тулгалт хийх үед Checklist-ийг ашиглан тайланг дарааллаар нь шалгаарай.

10. Дүгнэлт 

NEXT ERP-ийн “Өглөг → Тайлан” цэс нь өглөгийн гүйлгээг хугацаа, харилцагч, дансаар шүүн харах болон нэгтгэн дүгнэх боломжийг олгодог. “Баримтаар” харагдац нь өглөгийн гүйлгээний дэлгэрэнгүй хөдөлгөөнийг шалгахад, “Товчоо” харагдац нь харилцагч болон дансны түвшинд өглөгийн хөдөлгөөн, эцсийн үлдэгдлийг хянахад ашиглагдана.

Холбоотой хэсгүүд

Next helpcenter